سین- مهم ترین موضوع در یک گفت و گوی نقادانه، توجه و تمرکز بر "حرف اصلی گوینده" و "استدلال اساسی ان" است، این پرسش که حرف اصلی گوینده چیست و برای ان چه استدلالی دارد.

 گام دوم این است که به استدلال اساسی گوینده شکل و صورتی منطقی ببخشیم، به بیان ساده، خطی بکشیم و نتیجه و مقدمات ان را جدا کنیم.

در گام سوم به ارزیابی استدلال بپردازیم، درستی یک استدلال وابسته به درستی مقدمه ها و درستی شکل استدلال است. اگر مقدمه ها صادق یا قابل قبول باشد  استدلال درست و نتیجه ان قابل قبول است.

مثال: علی ادعا می کند که فیلم اژانس شیشه ای بهترین فیلم تاریخ سینمای ایران است. تا اینجا او تنها یک ادعا کرده است. یادتان باشد که هرگز نباید یک ادعای صرف را نقد نکنید به بیان دقیق تر رد کردن با یک ادعای صرف نقد ان نیست بلکه موضع گیری درباره ان است. بهترین کار این است که حالت پرسشگر به خود بگیریم، بپرسیم: دلیل شما چیست؟ اصلا منظور شما از بهترین چیست؟ ...
سوال هایی بپرسیم که حرف اصلی گوینده را روشن و دلایل او را اشکار می کند. استدلال که شکل گرفت، می توانیم نخستین گام نقادی را به پیش ببریم و استدلال گوینده را تشخیص و بازسازی کنیم. 

مثلا فرض کنید استدلال این است: از انجا که این فیلم بیشترین فروش را داشته. در اینجا دلیلی برای مدعای اصلی ارائه شده است. پس استدلال چنین می شود:

1. فیلم الف بیشترین فروش را داشته است
2. هر فیلمی بیشترین فروش را داشته باشد بهترین فیلم است.
3. بنابراین، فیلم الف بهترین فیلم است.

شکل استدلال متعبر است یعنی نتایج به نحو منطقی از مقدمات به دست می اید اما مقدمه ها بحث انگیز است مثلا ممکن است کسی مقدمه 2 استدلال را پذیرفتنی نداسته است.
 رعایت این گام ها در روش گفت و گوی نقادانه راهگشاست و برخی از کلاف های گفت و گوهای ما را باز می کند. 

حامد صفائی پور
 

 
نظرات
حداقل 50 حرف و حداکثر 200 حرف